Ποιος γράφει; Λογοτεχνία, ψηφιακός μηδενισμός και η κρίση του δημιουργού

Η λογοτεχνία δεν αποτυπώνει απλώς τις τεχνολογικές φαντασιώσεις κάθε εποχής· τις δοκιμάζει ποιητολογικά, αισθητικά και ηθικά. Το τεχνούργημα εμφανίζεται άλλοτε ως θαύμα, άλλοτε ως απειλή και άλλοτε ως καθρέφτης των επιθυμιών και των φόβων του δημιουργού του, διεκδικώντας μια οντολογική αυτονομία που επαναπροσδιορίζει τα όρια του ανθρώπινου. Ήδη η οβιδιακή ρήση ars adeo latet arte sua συμπυκνώνει αυτή την προβληματική. Η ανάδυση της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI) μεταφέρει αυτή τη μακρά γενεαλογία σε ένα ριζικά νέο πλαίσιο. Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα προσομοιώνουν τη δημιουργική γραφή και την παραγωγή πολιτισμικού περιεχομένου κλονίζοντας τις παραδοσιακές έννοιες της συγγραφικής αυθεντίας, της πρωτοτυπίας και της πνευματικής ιδιοκτησίας. Παράλληλα, η δυνατότητα μαζικής παραγωγής κειμένων συνδέει την τεχνητή δημιουργία με σύγχρονες διαγνώσεις περί ψηφιακού μηδενισμού: μια συνθήκη όπου η υπεραφθονία λόγου και εικόνων συνυπάρχει με μια βαθιά κρίση νοήματος και πολιτισμικού προσανατολισμού. Όταν η μηχανή γίνεται συνδημιουργός, ο «θάνατος του συγγραφέα» αποκτά μια νέα ιστορική και τεχνολογική διάσταση: Είναι νοητή μια γραφή χωρίς βιογραφία, μια δημιουργικότητα στερούμενη σώματος και εμπειρίας, μια λογοτεχνία χωρίς υποκείμενο; Η κρίση του δημιουργού συνεπάγεται αναγκαστικά το τέλος της λογοτεχνίας ή μήπως επιτάσσει τη ριζική επανεξέταση των όρων πρόσληψης της δημιουργικής πράξης;

Η θεματική προσκαλεί εισηγήσεις που διερευνούν, μεταξύ άλλων, γενεαλογικές προσεγγίσεις της σχέσης δημιουργού-δημιουργήματος από την Αρχαιότητα έως σήμερα, διαμεσικές μεταμορφώσεις της, τη μετάβαση από τη μυθοπλαστική αναπαράσταση στην αλγοριθμική παραγωγή κειμένων, καθώς και τις αισθητικές, επιστημολογικές και θεωρητικές συνέπειες της μετα-ανθρώπινης συνδημιουργίας στο πεδίο της λογοτεχνίας.