Ημερίδα-Αφιέρωμα στον Δημήτρη Κεχαϊδη: 15/12/2005-15/12/2025

Monday 15 Dec 2025, 11:30 → 19:30 Europe/Athens

Ζωντανή μετάδοση

11:30 → 12:00 Προσέλευση

12:00 → 13:15 Α΄Συνεδρία: Γνωριμία με τον συγγραφέα

Convener: Ίλια Λακίδου (Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

12:00 Χαιρετισμός από τον Koσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής

Speaker: Δημήτρης Δρόσος (Καθηγητής Τμήματος Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΕΚΠΑ)

12:05 Χαιρετισμός από τον Διευθυντή του Εργαστηρίου Έρευνας και Τεκμηρίωσης του Νεοελληνικού Θεάτρου

Speaker: Γρηγόρης Ιωαννίδης (Καθηγητής ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

12:10 Θεατρικά Πρόσωπα: Δημήτρης Κεχαϊδης

Ντοκιμαντέρ σε σκηνοθεσία Γιάννη Διαμαντόπουλου
Παραγωγή ΕΡΤ
Remastering ΕΡΤ ARCHIVE

12:40 O Άνθρωπος Δημήτρης Κεχαϊδης

Η ανηψιά του συγγραφέα παρουσιάζει τον άνθρωπο πίσω από τον συγγραφέα.

Speaker: Αθηνά Κεφαλά (ηθοποιός, σκηνοθέτης)

13:00 Συζήτηση

13:15 → 13:30 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

13:30 → 14:40 Β΄Συνεδρία: Σταθμοί στη δραματουργική διαδρομή του Δημήτρη Κεχαϊδη

Convener: Παναγιώτης Μιχαλόπουλος (Επίκουρος Καθηγητής ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

13:30 Τα πρώτα δραματουργικά βήματα του Δημήτρη Κεχαΐδη στη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης και τις ραδιοσυχνότητες

Ο Δημήτρης Κεχαΐδης (Τρίκαλα 1933 - Αθήνα 2005) φοιτητής ακόμα στη Νομική Σχολή Αθηνών, έγραψε τα πρώτα του θεατρικά κείμενα. Πρόκειται για τα μονόπρακτα Παιχνίδια στις αλυκές και Μακρινό λυπητερό τραγούδι, τα οποία σκηνοθέτησε ο Κάρολος Κουν στο «Ε’ Θεατρικό Διάλειμμα Ελληνική Ώρα» στο Θέατρο Τέχνης, το 1957. Δύο χρόνια αργότερα, το 1959, ο Κουν σκηνοθετεί το μονόπρακτο δύο σκηνών Ο μεγάλος περίπατος, στο πλαίσιο της δράσης «Νέα Πρόσωπα». Το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ) θα μεταδώσει στην «Ώρα της Ελληνικής Σκηνής», τον Νοέμβριο του 1960, τα μονόπρακτα Παιχνίδια στις αλυκές και Ο μεγάλος περίπατος. Ο Κεχαΐδης γράφει ένα ακόμα μονόπρακτο Προάστειον Νέου Φαλήρου που μεταδόθηκε ραδιοφωνικά το 1986(;), παρουσιάστηκε σε σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα στην ΕΡΤ1, το 1988 και στη συνέχεια, πάλι στο ίδιο κανάλι, το 2011 σε σκηνοθεσία Έφης Θεοδώρου, το 2011. Αυτά τα θεατρικά κείμενα του συγγραφέα θα αποτελέσουν τη βασική πηγή μελέτης της πρώιμης δραματουργίας του όσον αφορά το ύφος της γραφής του, τη μεταξύ τους σύνδεση, αν υπάρχει ή τη σύνδεση με μεταγενέστερα έργα του. Θα προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε αν η θεατρική φωνή του συγγραφέα υπήρξε αληθινή και αν υπάρχουν κρυφά νοήματα πίσω από τα απλά λόγια της καθημερινής ζωής. Σε κάποιες περιπτώσεις τα πολλά λόγια είναι περιττά και άνευ ουσίας ενώ σε άλλες η σιωπή ακούγεται πιο δυνατά και από μία κραυγή.

Speaker: Κατερίνα Δημητρακοπούλου (Υποψήφια Διδάκτωρ ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

13:50 Ο Δημήτρης Κεχαΐδης και το Θεσσαλικό Θέατρο

Το Θεσσαλικό Θέατρο, ένα θέατρο με συνεχή και αδιάκοπη παρουσία για μισό αιώνα και ένα από τα πιο σημαντικά ΔΗΠΕΘΕ της χώρας, ιδρύθηκε το 1975 ως σύλλογος με το όνομα «Θεσσαλική Πνευματική Πορεία». Ένα από τα ιδρυτικά του μέλη ήταν ο Θεσσαλός θεατρικός συγγραφέας Δημήτρης Κεχαΐδης. Η καταγωγή του Κεχαΐδη αλλά και ο σκηνικός τόπος του έργου -ένα θεσσαλικό παζάρι- ήταν οι βασικές αιτίες που επιλέχτηκε το έργο Το Πανηγύρι ως δεύτερη παράσταση του Θεσσαλικού Θεάτρου την άνοιξη του 1976 (σκηνοθεσία Διαγόρα Χρονόπουλου). Η παράσταση αυτή περιόδευσε σε πολλές πόλεις και χωριά. Όταν το Θεσσαλικό μετετράπη σε Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο, η δεύτερη παράστασή του, την άνοιξη του 1984, ήταν και πάλι έργο του Δημήτρη Κεχαΐδη και της Ελένης Χαβιαρά, το έργο Δάφνες και Πικροδάφνες (σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου), που το παρακολούθησαν πάνω από δέκα χιλιάδες θεατές. Το επόμενο έργο του συγγραφέα που ανέβηκε από το Θεσσαλικό Θέατρο ήταν το Με Δύναμη από την Κηφισιά που παρουσιάστηκε εικοσιένα χρόνια αργότερα, το 1997 (σκηνοθεσία και πάλι Κώστα Τσιάνου). Επρόκειτο για το δεύτερο ανέβασμα του έργου (έπειτα από την παράσταση του Λευτέρη Βογιατζή στο Θεάτρου της Οδού Κυκλάδων το 1995) και πραγματοποιήθηκε, σύμφωνα με κάποιες πηγές, μετά από προτροπή των συγγραφέων. Το ίδιο έργο θα ανέβει σε νέα παραγωγή από τον θίασο και το 2024 (σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη). Την περίοδο της παγκόσμιας πανδημίας κατά την οποία το Θεσσαλικό θέατρο παρουσιάζει θεατρικά έργα στο ραδιόφωνο θα επιλεγεί το έργο Η Βέρα του Δημήτρη Κεχαΐδη (ραδιοσκηνοθεσία Σοφίας Καραγιάννη) για τις εκπομπές του Φεβρουαρίου 2021. Η ανακοίνωση επικεντρώνεται στην παρουσίαση και στην κατά το δυνατόν αποτίμηση των παραπάνω παραστάσεων.

Speaker: Ιωάννα Σακκά (Υποψήφια Διδάκτωρ ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

14:10 "Με δύναμη από την Κηφισιά" στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων

Speaker: Αλεξία Αλτουβά (Επίκουρη Καθηγήτρια ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

14:30 Συζήτηση

14:40 → 15:00 Φοιτητικές σκηνικές προσεγγίσεις Α΄

14:40 "Το τάβλι": απόσπασμα

Φοιτητές και φοιτήτριες του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών παρουσιάζουν ένα απόσπασμα από το μονόπρακτο του Δημήτρη Κεχαϊδη "Το τάβλι".
Κόλλιας: Μάριος Φίκαρης
Φώντας: Μιχαήλ - Εφραίμ Τσουμπός
Καλλιόπη: Αλεξάνδρα Μάμμα
Σκηνική επιμέλεια: Τερψιχόρη-Μαρία Βαρλά, Χριστίνα Λυτρίρη,Φαίδρα Βικτωρία Νικολάου
Μπουζούκι: Γιάννης Δελημάνης
Επιλογή κειμένου: Παναγιώτης Μιχαλόπουλος, Ίλια Λακίδου
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Ίλια Λακίδου

Speakers: Τερψιχόρη-Μαρία Βαρλά (2ο έτος), Γιάννης Δελημάνης (Φιλολογίας, 1ο έτος), Χριστίνα Λυτρίβη (2ο έτος), Αλεξάνδρα Μάμμα (3ο έτος), Φαίδρα Βικτωρία Νικολάου (3ο έτος), Μιχαήλ - Εφραίμ Τσουμπός (2ο έτος), Μάριος Φίκαρης (3ο έτος)

15:00 → 15:10 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

15:10 → 16:15 Γ΄Συνεδρία: Προσεγγίσεις στο έργο του Δημήτρη Κεχαϊδη

Convener: Αλεξία Αλτουβά (Επίκουρη Καθηγήτρια ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

15:10 Κωμικότητα και φύλο στη δραματουργία των Δημήτρη Κεχαΐδη και Ελένης Χαβιαρά

Τα έργα Δάφνες και Πικροδάφνες και Με δύναμη από την Κηφισιά συγκροτούν ένα άτυπο θεατρικό δίπτυχο, στο οποίο η κωμικότητα προκύπτει και από την αναπαράσταση του φύλου. Στις Δάφνες και Πικροδάφνες το σκηνικό πλαίσιο της μικροπολιτικής αποδίδεται μέσα από τέσσερις ανδρικούς χαρακτήρες, τοπικούς παράγοντες και «κομματάρχες», οι οποίοι μηχανεύονται, συναλλάσσονται και επιδίδονται σε μεγαλοστομίες. Το κωμικό εδώ πηγάζει από την παρωδία της ανδρικής εξουσίας: οι φιλοδοξίες τους απογυμνώνονται ως αδιέξοδες, οι ρητορείες τους καταρρέουν ως κενές, και οι ίδιοι εγκλωβίζονται σε ένα αξιογέλαστο παιχνίδι εξουσίας. Το γέλιο λειτουργεί αποκαλυπτικά, καθώς υπονομεύει τον ανδρικό λόγο κύρους και καθιστά ορατή την κατασκευή της πολιτικής και κοινωνικής αρρενωπότητας.
Αντίθετα, στο Με δύναμη από την Κηφισιά οι πρωταγωνίστριες είναι τέσσερις γυναίκες της μεσαίας τάξης που συζητούν για τις προσωπικές τους σχέσεις και τις επιθυμίες τους. Η κωμικότητα εδώ προκύπτει από την καθημερινότητα: την αδιάκοπη φλυαρία, τις αντιφάσεις του λόγου, την αναβολή ή αδυναμία πραγματοποίησης των ονείρων. Το γέλιο αποκτά τρυφερό και ειρωνικό χαρακτήρα, φωτίζοντας την ανθρώπινη αδυναμία και τις ματαιώσεις που εγγράφονται στη γυναικεία εμπειρία.
Η παρούσα ανακοίνωση επιχειρεί να αναδείξει τις τεχνικές του κωμικού και στα δύο έργα, χρησιμοποιώντας μεθοδολογικά εργαλεία από τη θεωρία του γέλιου και τις σπουδές φύλου. Μέσα από τη συγκριτική προσέγγιση καθίσταται φανερό ότι το κωμικό στη δραματουργία των Κεχαΐδη – Χαβιαρά δεν λειτουργεί μόνο ως αισθητική κατηγορία, αλλά ως μηχανισμός αποκάλυψης έμφυλων στερεοτύπων και ρόλων.

Speaker: Κατερίνα Καρρά (Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

15:30 Το έργο του Δημήτρη Κεχαϊδη υπό το βλέμμα των κριτικών

Ο Δημήτρης Κεχαΐδης από την πρώτη του εμφάνιση το 1957 στο Θέατρο Τέχνης τράβηξε το ενδιαφέρον των κριτικών που ακολούθησαν την πορεία και την εξέλιξή του με προσοχή. Με την παρούσα ανακοίνωση θα επιχειρηθεί μια σφαιρική προσέγγιση της κριτικής πρόσληψης του έργου του από τα πρώτα του βήματα μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα. Από τον Άλκη Θρύλο και τον Μ. Καραγάτση μέχρι τον Κώστα Γεωργουσόπουλο, τον Τάσο Λιγνάδη, την Ελένη Βαροπούλου και τον Γιάννη Βαρβέρη θα παρουσιαστούν τα διαφορετικά «κριτικά» βλέμματα σε ένα θεατρικό έργο που, μολονότι δεν είναι πλούσιο αριθμητικά- «ο Κεχαϊδης γράφει αργά», όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Κ. Γεωργουσόπουλος, «θυμίζει τους μυθικούς εκείνους φαρμακοτρίφτες που αποσύρονται με τις ώρες στο πίσω μέρος του φαρμακείου και ετοίμαζαν τα γιατροσόφια και τις συνταγές μόνοι με τους κόκκους, το ζυγό, τα μπουκαλάκια της πορσελάνης και το μαγικό τους γουδί!»- έχει αφήσει το στίγμα του στο μεταπολεμικό θέατρο.

Speaker: Aλεξάνδρα Βουτζουράκη (Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ)

15:50 Το δραματικό έργο του Δημήτρη Κεχαϊδη κατά την περίοδο της Μεταπολίτευσης

Speaker: Γρηγόρης Ιωαννίδης (Καθηγητής ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

16:05 Συζήτηση

16:15 → 16:30 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

16:30 → 17:30 Δ΄Συνεδρία: Στρογγυλό τραπέζι

Convener: Γρηγόρης Ιωαννίδης (Καθηγητής ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

16:30 Ο Δημήτρης Κεχαϊδης στη σκηνή: χθες και σήμερα

Ηθοποιοί και σκηνοθέτες συζητούν για το έργο του Δημήτρη Κεχαϊδη.

Speakers: Θοδωρής Γκόνης (στιχουργός, ποιητής, ηθοποιός, σκηνοθέτης), Κώστας Κάππας (ηθοποιός), Μάνος Καρατζογιάννης (ηθοποιός, σκηνοθέτης), Αθηνά Κεφαλά (ηθοποιός, σκηνοθέτης), Δημήτρης Λάλος (ηθοποιός), Γεωργία Μαυραγάνη (σκηνοθέτης)

17:30 → 17:45 Θεατρικό Αναλόγιο: «Κατάσταση μη αναστρέψιμος»

Convener: Αθηνά Κεφαλά (ηθοποιός, σκηνοθέτης)

17:30 Μονόπρακτο "Κατάσταση μη αναστρέψιμος", 1998

Παίζουν οι ηθοποιοί:
Αντώνης (ένοικος): Κωνσταντίνος Συράκης
Ηλίας (ασθενής): Νίκος Αναστασόπουλος
Γιολάντα (νοσοκόμα): Κλεοπάτρα Ροντήρη

Συντονισμός: Αθηνά Κεφαλά

17:45 → 18:00 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

18:00 → 18:30 Φοιτητικές σκηνικές προσεγγίσεις Β΄

18:00 Με δύναμη από την Κηφισιά & Δάφνες και Πικροδάφνες

Σκηνές από τα έργα των Δημήτρη Κεχαϊδη - Ελένη Χαβιαρά "Δάφνες και Πικροδάφνες" και "Με δύναμη από την Κηφισιά" από τους/τις φοιτητές/τριες του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών "Ελληνικό και Παγκόσμιο Θέατρο: Δραματουργία, Παράσταση, Εκπαίδευση (Ειδίκευση "Διδακτική του Θεάτρου")
Συμμετέχουν οι:
Αρκουμάνης Αρτέμης
Γλωσσοπούλου Κατερίνα
Ζαχαρόπουλος Γιώργος
Κοσσένα Ιωάννα
Παρασκευόπουλος Νίκος
Πεντεζίδου Ζαφειρώ
Ρατσίδου Δέσποινα
Τζανή Μαριάννα
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Κλειώ Φανουράκη

Speakers: Αρτέμης Αρκουμάνης (ΠΜΣ ΤΘΣ ΕΚΠΑ), Κατερίνα Γλωσσοπούλου (ΠΜΣ ΤΘΣ ΕΚΠΑ), Γιώργος Ζαχαρόπουλος (ΠΜΣ ΤΘΣ ΕΚΠΑ), Ιωάννα Κόσσενα (ΠΜΣ ΤΘΣ ΕΚΠΑ), Νίκος Παρασκευόπουλος (ΠΜΣ ΤΘΣ ΕΚΠΑ), Ζαφείρω Πεντεζίδου (ΠΜΣ ΤΘΣ ΕΚΠΑ), Δέσποινα Ρατσίδου (ΠΜΣ ΤΘΣ ΕΚΠΑ), Μαριάννα Τζανή (ΠΜΣ ΤΘΣ ΕΚΠΑ)

18:30 → 19:00 Λήξη Ημερίδας - Αφιερώματος

Convener: Γρηγόρης Ιωαννίδης (Καθηγητής ΤΘΣ ΕΚΠΑ)